Pháo nổ là mặt hàng cấm mua bán, tàng trữ, sản xuất, vận chuyển, sử dụng... cho nên người nào có các hành vi trên tùy theo mức độ sẽ bị xử phạt hành chính hay bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Sau đây, chúng tôi muốn bàn về việc mua bán, vận chuyển pháo nổ qua biên giới với số lượng lớn thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gì?

 

Theo Thông tư liên tịch số 06/2008/TTLT-BCA-VKSTC-TANDTC (TTLT số 06) về việc hướng dẫn việc truy cứu TNHS đối với các hành vi sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái pháp pháo nổ và thuốc pháo phần III mục 1 ý b, c có hướng dẫn người nào có hành vi mua bán hoặc bán trái phép qua biên giới pháo nổ thì sẽ bị truy cứu TNHS về tội buôn lậu quy định tại Điều 153 BLHS.

Điều 153 BLHS quy định: “Người nào buôn bán trái phép qua biên giới...”, tức là có hành vi mua hoặc bán trái phép qua biên giới các mặt hàng mà có quy định trong điều luật thì sẽ bị truy cứu TNHS theo khung hình phạt tương ứng. Điều luật có dùng từ “buôn”, theo chúng tôi hiểu mục đích của người đi “buôn” phải có sự lời lãi thì mới đủ căn cứ để truy cứu TNHS hình sự về tội này. Tuy nhiên, theo TTLT số 06 thì chỉ cần người mua hoặc bán trái phép pháo nổ qua biên giới đến mức truy cứu TNHS thì bị truy cứu TNHS về tội “buôn lậu”. Thông tư liên tịch hướng dẫn như vậy là chưa đủ, vì người mua, bán trái phép pháo nổ qua biên giới tới mức định lượng truy cứu TNHS (từ 10kg pháo nổ trở lên) có mục đích khác nhau. Nhất là về dịp Tết Nguyên đán có rất nhiều người mua về để đốt vui Tết. Ví dụ: Một người sang Trung Quốc mua pháo nổ mang về Việt Nam nhưng mục đích chỉ mang về đốt trong dịp tết với số lượng tới mức đủ cơ sở truy cứu TNHS, loại pháo đó thuộc nhóm pháo hoa, mỗi lần đốt phải là 01 hộp với 16 ống pháo cân nặng 4kg. Như vậy, một người mua ở Trung Quốc 03 hộp pháo như trên qua biên giới vào Việt Nam sẽ bị truy cứu TNHS về tội “buôn lậu” theo Điều 153 BLHS, mặc dù không hề có hành vi buôn, bán để kiếm lời. Điều này trái với tinh thần Điều 153 BLHS là phải là buôn bán trái phép qua biên giới. Theo chúng tôi, hành vi này chỉ phạm vào tội “vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới” quy định tại Điều 154 BLHS thì mới đúng bản chất của vấn đề, vì họ chỉ mua về sử dụng chứ không có mục đích để buôn, bán kiếm lời, mà tội này nhẹ hơn tội “buôn lậu”. Thông tư liên tịch số 06 chỉ hướng dẫn chung chung là “mua bán” chưa đề cập tới nhằm mục đích kiếm lời hay mua về để sử dụng, cho nên việc định tội danh còn có nhiều ý kiến khác nhau, do đó đề nghị cần phải bổ sung Thông tư liên tịch số 06 tại phần III mục 1 ý b như sau: “Người nào mua bán có mục đích kiếm lời trái phép qua biên giới pháo nổ, thì bị truy cứu TNHS về tội buôn lậu quy định tại Điều 153 BLHS”.

 

 

Nguồn: tapchikiemsat.org.vn